Batarya Parazit Cereyanı Ölçme ve Çözüm

Araç iki üç gün park halinde kaldığında marş basmıyorsa, akla ilk gelen genellikle akünün ömrünü tamamladığıdır. Oysa yeni takılmış bir akünün de aynı şekilde boşaldığını görmek hiç şaşırtıcı değil. Bu durumda sorun akünün kendisinde değil, kontak kapalıyken bile enerji çekmeye devam eden bir tüketicide olabilir. Elektrikçilerin "kaçak akım", literatürde ise parazit cereyan batarya tüketimi olarak geçen bu olgu, doğru yöntemle ölçüldüğünde birkaç saat içinde kaynağına kadar takip edilebilir.

Modern araçlarda kontak kapalıyken de birkaç kontrol ünitesi uykuda bekler: alarm, anahtarsız giriş alıcısı, gövde kontrol modülü, multimedya belleği. Yani sıfır akım beklemek yanlıştır. Amaç, bu normal tüketimin üzerine çıkan anormal bir çekişi bulmaktır.

Parazit Akımı Doğru Şekilde Ölçmek

Ölçümün güvenilir olması, tekniğinden çok sabrına bağlıdır. Aceleyle yapılan bir ölçüm, araç henüz uyku moduna geçmediği için sizi olmayan bir arızanın peşinden koşturur.

Hazırlık ve Ön Kontroller

Ölçüme başlamadan önce akünün kendisinin sağlam olduğundan emin olun. Motor kapalı ve araç birkaç saat dinlenmişken kutup başlarında 12,5 volt civarı bir değer görmelisiniz. 12,2 voltun altındaki bir akü zaten kısmen deşarj olmuştur; önce şarj edilmeli, gerekirse yük testinden geçirilmelidir. Zayıf bir hücre, hiç kaçak olmadığı halde aynı belirtileri verir.

Ardından tüm kapıları, bagajı ve motor kapağını kapatın. Kapıları kapatamıyorsanız kapı kilit dillerini elle kilitli konuma getirin ya da kapı lambası düğmelerini bastırılmış konumda sabitleyin. Aksi halde tavan lambaları ve modüller sürekli uyanık kalır.

Multimetreyi Seriye Bağlama

Ölçüm, ampermetrenin devreye seri girmesiyle yapılır. Adımlar şöyle:

1. Multimetreyi DC amper konumuna alın ve probu 10A soketine takın.
2. Eksi kutup başını gevşetip akü kutbundan ayırın.
3. Bir probu akünün eksi kutbuna, diğerini sökülen kabloya değdirin. Devre bu şekilde ölçü aleti üzerinden tamamlanır.
4. Aracı rahat bırakın ve 20-45 dakika bekleyin. Modüller uykuya geçtikçe değerin kademeli olarak düştüğünü göreceksiniz.

Ölçüm sırasında kesinlikle kapı açmayın, kontağa dokunmayın, hele marş bastırmayın. Marş anında geçen yüzlerce amper, aletin iç sigortasını anında atırır. Bağlantıyı bozmadan kapı açmanız gerekiyorsa, prob uçlarına paralel bir köprü kablo takıp ölçümü geçici olarak devre dışı bırakın.

Hangi Değer Normal Sayılır

Kaba bir hesapla, 100 miliamperlik bir çekiş 60 amper saatlik sağlam bir aküyü birkaç gün içinde marş basamayacak seviyeye indirir. Yarım amperi geçen değerlerde ise bir gecelik park bile yeter.

Kaçağın Kaynağını Bulmak ve Gidermek

Anormal bir değer okuduysanız sıra devreyi daraltmaya gelir. Burada rastgele parça değiştirmek yerine sistematik ilerlemek zaman kazandırır.

Sigorta Çekme Yöntemi

Multimetre seri bağlı dururken, sigorta kutusundaki sigortaları teker teker çekin ve her seferinde ekrandaki değere bakın. Akım belirgin şekilde düştüğü anda, o sigortanın beslediği devreyi bulmuşsunuz demektir. Sigortayı geri takıp bir sonrakine geçin. İç ve motor bölümündeki tüm kutuları taramayı unutmayın.

Alternatif olarak, sigortaları hiç sökmeden uçları arasındaki milivolt düşümünü ölçen yöntem de kullanılabilir. Bu, hafıza kaybı yaşatmadığı ve modülleri yeniden uyandırmadığı için daha zahmetsizdir; ancak hassas bir milivoltmetre ister.

Sık Karşılaşılan Kaynaklar

• Alternatör diyot köprüsü: Delinen bir diyot, motor dururken akünün alternatör üzerinden boşalmasına yol açar. Şarj kablosunu sökünce akımın düşmesi bu şüpheyi doğrular.
• Sonradan takılan cihazlar: Müzik sistemi, takip cihazı, kamera, alarm. Uygun olmayan noktadan beslenen her ek donanım aday listesindedir.
• Kapanmayan lambalar: Bagaj, torpido, makyaj aynası aydınlatmaları. Düğmesi bozulan bir kapı, aynı zamanda gövde modülünün uykuya geçmesini de engeller.
• Nem alan konnektörler ve modüller: Kapı fişleri, arka cam silecek hattı, su kaçıran bir bagaj contası. Oksitlenen temas noktaları düşük dirençli bir yol yaratır.
• Uykuya geçmeyen kontrol ünitesi: Multimedya veya konfor modülü, bir CAN hattı mesajı yüzünden sürekli uyanık kalabilir. Elektrik sistemi arızalarının tanısında bu tür durumlar için arıza tespit cihazından modül uyanma kayıtlarına bakmak yol gösterir.

Kaynağı Bulduktan Sonra

Şüpheli devreyi belirlediğinizde, o hat üzerindeki tüketicileri sırayla ayırarak son elem