Diferansiyel Sıvısı Kontrolü ve Değişimi

Diferansiyel, motorun ürettiği gücü tekerleklere dağıtırken viraj içindeki ve dışındaki tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin veren dişli grubudur. Kapalı bir kutu içinde çalıştığı, gözle görünmediği ve çoğu zaman bir uyarı lambası bulunmadığı için bakım listelerinin en alt sırasına düşer. Oysa içindeki hipoid dişliler, motorun içindeki parçalardan çok daha yüksek yüzey basınçları altında çalışır. Bu yüzden diferansiyel yağı değişimi, motor yağı kadar sık gerekmese de ihmal edildiğinde faturası ağır olan bir işlemdir.

Arkadan itişli araçlarda tek bir arka diferansiyel, dört çeker sistemlerde ön diferansiyel ve transfer kutusu da denklemin parçasıdır. Önden çekişli araçlarda ise diferansiyel şanzımanın içine gömülüdür ve şanzıman yağıyla birlikte yağlanır; bu durumda ayrı bir sıvı kontrolü yapılmaz. Aşağıdaki anlatım, ayrı bir gövdeye sahip diferansiyeller içindir.

Diferansiyel Sıvısının Görevi ve Kontrol Yöntemi

Diferansiyel yağı üç iş yapar: dişli dişlerini birbirinden ayıran basınca dayanıklı bir film oluşturur, sürtünmeden doğan ısıyı gövdeye taşır ve aşınma parçacıklarını askıda tutar. Motor yağının aksine bir pompa, filtre veya soğutucusu yoktur; yalnızca dişlilerin çevirdiği yağ banyosu vardır. Bu da yağın zamanla kesme kuvveti altında incelmesi, ısı ile oksitlenmesi ve metal tozuyla kirlenmesi anlamına gelir.

Seviye ve sızıntı kontrolü

Kontrol için aracı düz zeminde ve mümkünse iki taraftan eşit yükseklikte kaldırmak gerekir. Eğimli bir rampada yapılan ölçüm yanıltıcıdır. Diferansiyel gövdesinin yan tarafındaki dolum tapası açıldığında, doğru seviyede olan yağ delik alt kenarına kadar gelmiş olmalıdır. Parmağınızın ucunu deliğin içine sokup yağı hissedebiliyorsanız seviye kabul edilebilir; hiç temas yoksa eksiktir.

Seviye düşüyorsa nedeni buharlaşma değil, sızıntıdır. En sık kaynaklar pinyon keçesi, aks keçeleri, arka kapak contası ve gevşemiş tapalardır. Diferansiyelin üstündeki hava tahliye (nefeslik) hortumunun tıkalı olması da iç basıncı yükselterek keçeleri zorlar; bu ucuz parça sık sık gözden kaçar.

Yağın durumunu okumak

Alınan numunenin rengi ve kokusu çok şey söyler. Yeni hipoid yağı koyu bal rengindedir ve kendine has kükürtlü bir kokusu vardır. Siyahlaşmış, yanık kokan yağ aşırı ısınmayı; süt kahvesi rengine dönmüş, köpüklü yağ su karışmasını gösterir. Nehir geçişi, derin su birikintisi veya basınçlı yıkama sonrası bu duruma sık rastlanır ve su giren diferansiyelin yağı beklemeden değiştirilmelidir.

Tapanın mıknatısında ince, kadife gibi bir gri tabaka bulunması normaldir. Parlak metal pulcuklar, iğne ucu büyüklüğünde parçalar veya rulman bilyası kırıkları ise mekanik bir hasarın habercisidir; bu noktada yağ değişimi çözüm olmaz, gövdenin açılması gerekir.

Sesle teşhis

Diferansiyel arızaları karakteristik sesler üretir. Sabit hızda artan uğultu genellikle pinyon veya taşıyıcı rulmanlarına işaret eder. Yalnızca gaz verirken duyulup gazı bıraktığınızda kaybolan tıslama, dişli boşluğu ve diş temas yüzeyi sorunudur. Virajda duyulan tıklama ve titreme, sınırlı kaymalı (LSD) diferansiyellerde sürtünme diskleri veya yanlış yağ kullanımıyla ilgilidir. Lastik dengesizliği ve rulman seslerini ayırt etmek için lastik bakımı tarafındaki kontrolleri de aynı anda yapmak mantıklıdır.

Yağ Seçimi ve Değişim İşlemi

Doğru yağı seçmek

Hipoid dişliler için API GL-5 sınıfı, aşırı basınç katkılı dişli yağı standarttır. Viskozite genellikle 75W-90 veya 80W-90'dır; ağır çekiş ve sıcak iklim koşullarında üretici 75W-140 önerebilir. Sınırlı kaymalı diferansiyellerde ya içinde LSD katkısı bulunan yağ ya da ayrıca eklenen sürtünme değiştirici katkı gerekir; aksi halde virayjda gıcırtı ve titreme başlar. Elektronik kilitli veya ıslak debriyajlı ünitelerde üreticinin özel spesifikasyonu dışına çıkmak doğru değildir.

Üretici kataloğunda "ömürlük dolum" ifadesi görülebilir. Bu, yağın hiç bozulmadığı anlamına gelmez; sadece garanti dönemi için değişim öngörülmediğini anlatır. Yüksek kilometreli araçlarda bir kez değiştirmek her zaman kazançtır.

Adım adım değişim

1. Aracı 10-15 dakika sürerek yağı ısıtın; akışkanlık artar ve kirler askıda kalır.
2. Aracı güvenli şekilde kaldırıp